Waarom snelle oplossingen het zenuwstelsel niet fundamenteel veranderen

De laatste jaren groeit het aanbod aan interventies die beloven het zenuwstelsel tot rust te brengen. Van medische injecties en nervus vagus stimulatie tot oorpiercings en hersenstimulatie: allemaal gericht op het verminderen van spanning en het creëren van rust. En in zekere zin doen ze dat ook. Ze kunnen het systeem tijdelijk dempen, de intensiteit verlagen en ruimte geven om even op adem te komen.

Maar echte regulatie van het zenuwstelsel vraagt om meer dan het draaien aan een externe knop. Want wat onder die spanning ligt, de opgebouwde patronen, opgeslagen ervaringen en diepgewortelde overtuigingen, verandert niet vanzelf mee. En juist daar begint duurzaam herstel.

De laatste tijd hoor ik het steeds vaker terug in gesprekken. Een injectie in de nek die het zenuwstelsel tot rust brengt. Een oorpiercing die via een puntje in het oor invloed zou hebben op ontspanning. Apparaatjes die de nervus vagus stimuleren. Behandelingen die via de hersenen proberen bij te sturen. Medicatie die de scherpe randjes van spanning afhaalt. In de hoop dat dit blijvend eindelijk de rust gaat geven die iemand zoekt. Een hele menselijke reactie als je snackt naar verlichting.

Want als je lichaam al lange tijd “aan” staat, als er een voortdurende spanning door je systeem loopt, dan ontstaat er vanzelf een verlangen naar iets wat dat in één keer zachter maakt. En gelukkig bestaan er technieken of apparaatjes maar in deze blog wil ik de onderlaag hierbij ook aanstippen omdat dit nooit de swich maakt op de onderlaag maar soms wel verlichting kan geven om uiteindelijk ook naar de onderlaag te kunnen gaan.

Bij langdurige stress of posttraumatische stressstoornis zie je dat het lichaam zich aanpast. Het leert alert te zijn, snel te reageren, weinig ruimte te nemen voor ontspanning. Niet omdat het fout gaat, maar omdat het ooit nodig was.

En precies dat maakt dat rust vaak niet vanzelf terugkomt, zelfs niet als de omstandigheden veranderd zijn. Er bestaan technieken voor verlichting maar dan alsnog mag je ook met overtuigingen iets doen bijv. : “ik ben veilig” waarin ik je in de praktijk kan meenemen.

Maar wat zijn hulpmiddelen die mensen inzetten?

Er zijn inmiddels verschillende manieren die allemaal op hun eigen manier proberen het zenuwstelsel te beïnvloeden.

• De stellate ganglion blokkade komt uit de medische wereld van pijnbestrijding. Een injectie in de nek die het sympathische zenuwstelsel tijdelijk dempt. Het wordt inmiddels ook ingezet bij mensen met trauma, bijvoorbeeld bij militairen, omdat het de constante staat van paraatheid kan verzachten.
  
• De oorpiercing, vaak de daith piercing, vindt zijn oorsprong in de acupunctuur. Het idee is dat een specifiek punt in het oor in verbinding staat met de nervus vagus, en zo ontspanning kan stimuleren.
  
• Daarnaast zijn er apparaten voor nervus vagus stimulatie, die via het oor of via een implantaat proberen het parasympathische systeem te activeren.
  
• Behandelingen zoals TMS (Transcraniële Magnetische Stimulatie) richten zich op hersengebieden die betrokken zijn bij stemming en stress, in de hoop deze als het ware opnieuw af te stemmen.
  
• En ook medicatie, zoals bètablokkers of antidepressiva, wordt ingezet om de intensiteit van stressreacties te dempen.

Alle vormen proberen de staat van het zenuwstelsel te veranderen. En deels doen ze dit ook kunstmatig.

En soms werkt dat ook. Mensen voelen zich rustiger, er komt ruimte. En het lichaam lijkt even los te laten. En toch… zit hier een grens. Want wat al deze middelen gemeen hebben, is dat ze van buitenaf ingrijpen. Ze draaien aan een knopje. Maar ze veranderen niet automatisch wat het lichaam in al die jaren heeft geleerd.

Ze raken niet aan de opgeslagen spanning, de patronen van overleven, de diepere laag waarin veiligheid nooit volledig is gevoeld, verwerken geen trauma en doorvoelen niks. En daardoor is het exact een knopje en geen oplossing als je naar het zenuwstelsel in de diepte kijkt.

De diepere verandering begint namelijk ergens anders. Niet in het dempen van het systeem, maar in het ontmoeten ervan.

In het langzaam leren voelen, wat gebeurt er in mijn lichaam? waar houd ik spanning vast? wanneer schiet mijn systeem “aan”? wat wil mijn lichaam mij vertellen? Wat is het verhaal wat ik draag?

Middelen als ingang, niet als eindpunt

Misschien is dit wel de meest helpende manier om ernaar te kijken. Al deze middelen, de injectie, de piercing, de stimulatie, de therapieën, zijn geen verkeerde keuzes. Ze kunnen verlichting geven, ruimte creëren, een eerste ervaring van rust mogelijk maken. Maar ze zijn een ingang en geen eindpunt voor verlichting.

Echt herstel ontstaat wanneer het lichaam leert:  ik hoef niet meer te vechten, ik mag ontspannen, het is veilig genoeg om hier te zijn. En dat begint bij herkennen, erkennen en in de diepte loslaten waar een traject bij Energie Herstel zich ook op richt. En dat is geen snelle oplossing. Dat is een proces maar wel een oplossing voor duurzame klachten.